Giới thiệu
Cách biểu diễn tín hiệu và hệ thống trên miền thời gian và miền tần số, cùng các phương pháp phân tích hệ thống qua biến đổi Fourier, biến đổi z và biến đổi Laplace, là công cụ nền tảng của người làm kỹ thuật. Môn học này là cầu nối giữa các môn toán cao cấp và các môn chuyên ngành như xử lý tín hiệu số, điều khiển tự động và thông tin số.
Sách tập trung vào các khái niệm được chọn lọc, minh họa bằng ví dụ gắn với ứng dụng. Định lý và tính chất được phát biểu kèm điều kiện áp dụng; chứng minh được đưa vào khi ngắn gọn và giúp hiểu bản chất. Nội dung bám khung chương trình của Đại học Bách Khoa Hà Nội nhưng được trình bày rộng hơn một học kỳ, để giảng viên ở các trường khác có thể chọn phần phù hợp với chuyên ngành.
Kiến thức cần có: Đại số tuyến tính, Giải tích, một chút Mạch điện và Xác suất thống kê.
Mục lục
1Những khái niệm cơ bản về tín hiệu và hệ thống
- Định nghĩa và phân loại tín hiệu
- Năng lượng và công suất của tín hiệu
- Các phép toán trên tín hiệu; một số tín hiệu cơ bản
- Phân loại, ghép nối và thuộc tính của hệ thống
2Hệ thống LTI
- Đáp ứng xung và phép chập (rời rạc, liên tục)
- Tính chất của phép chập và hệ thống LTI
- Đáp ứng nhảy; phương trình sai phân / vi phân
- Sơ đồ thực hiện hệ thống; phép tương quan
3Các phép biến đổi Fourier
- Chuỗi Fourier cho tín hiệu liên tục và rời rạc
- Biến đổi Fourier cho tín hiệu liên tục
- Đáp ứng tần số và khái niệm bộ lọc
- Biến đổi Fourier cho tín hiệu rời rạc (DTFT)
4Định lý lấy mẫu
- Phát biểu và chứng minh định lý lấy mẫu
- Lấy mẫu bằng dãy xung đơn vị
- Phổ của tín hiệu rời rạc x[n]
5Biến đổi z
- Định nghĩa và miền hội tụ (ROC)
- Tính chất; biến đổi z ngược
- Phân tích hệ thống trên miền z
- Biến đổi z một phía
6Biến đổi Laplace
- Định nghĩa, miền hội tụ, tính chất, biến đổi ngược
- Phân tích hệ thống trên miền s
- Biểu đồ Bode; bộ lọc tương tự
- Biến đổi Laplace một phía
7Hệ thống thông tin
- Khái niệm hệ thống thông tin
- Điều chế / giải điều chế
- Nguyên lý thông tin số
+Phụ lục
- Bảng đối chiếu các phép biến đổi
- Thuật ngữ Việt–Anh
- Bảng ký hiệu và chữ viết tắt
Mỗi chương kết thúc bằng phần tóm tắt và bài tập có đáp số.
Trích dẫn
Đặng Quang Hiếu, Tín hiệu và hệ thống, 2026. https://dangquanghieu.com/book-thht/
@misc{dang2026thht,
author = {Đặng Quang Hiếu},
title = {Tín hiệu và hệ thống},
year = {2026},
note = {Phiên bản 2026-10-24},
howpublished = {\url{https://dangquanghieu.com/book-thht/}}
}
Góp ý, báo lỗi
Sách được cập nhật thường xuyên; phiên bản mới nhất luôn có ở trang này. Mọi góp ý xin gửi về hieu.dangquang [at] hust.edu.vn.
Giấy phép
Bản PDF được phát hành theo giấy phép CC BY-NC-SA 4.0: được chia sẻ và phỏng tác, với điều kiện ghi công tác giả, không dùng cho mục đích thương mại và phát hành bản phỏng tác theo cùng giấy phép.