Phiên bản thứ 2 - sách Tín hiệu và hệ thống

---

Phát hành phiên bản đầu tiên rồi mới nhận ra còn quá nhiều thiếu sót. Bài tập cuối chương quá ít, có hình vẽ không có caption, có cả một mục (và các mục con) bị đánh chỉ số loạn, … Vậy là tôi tiếp tục cắm mặt vào soạn thêm, ngày và đêm. Cũng may là có Claude hỗ trợ rất nhiều trong vẽ hình, biên tập và trong cả phần bài tập nữa.

Link tới official repo.

Những bổ sung, thay đổi lớn bao gồm:

• Bộ lọc tương tự. Đây là một lỗ hổng trong chương trình đào tạo ở ĐHBK HN. Các môn về Mạch không dạy, còn môn Xử lý tín hiệu số thì chỉ dạy về bộ lọc số.
• Truyền không méo, pha tuyến tính và trễ nhóm. Nhấn mạnh vai trò của đáp ứng pha, vốn là thứ mà tôi xưa nay bỏ sót.
• Thêm phần đặt vấn đề cho chương Fourier, khái niệm hàm riêng.
• Chuyển hẳn qua Python (thay vì Matlab) để minh họa các kiến thức của môn học. Bản thân vốn quen sử dụng Matlab hơn nhưng Python là xu hướng thời đại nên tôi cũng phải gắng sức cày. Các bài lab đồng hành đang được xây dựng dựa trên nội dung sách.
• Các bài tập cuối chương. Bổ sung khá nhiều, lấy từ nguồn các đề thi và bài tập tích lũy qua nhiều năm, có tham khảo thêm từ các giáo trình kinh điển của Oppenheim và của Haykin, kết hợp với Claude. Một nội dung khá mới là các bài tập về các dạng xung đặc biệt mà sau này sẽ dùng nhiều trong Điện tử - Viễn thông (tôi khá tự hào khi nghĩ ra cái này!).
• Các bảng tra cứu bao gồm các tính chất, các cặp biến đổi hay dùng ở các chương Fourier, z và Laplace. Kèm them Bảng đối chiếu các phép biến đổi ở cuối sách nữa.
• Độ phức tạp tính toán của phép chập. Nhỏ và ngắn thôi, nhưng quan trọng.

Những cập nhật khác:

• Thêm các chứng minh cho các tính chất, tuy không quan trọng lắm, tốn giấy mực, những vẫn cần thiết. Mặc dù vậy, tôi cũng không cố viết chứng minh cho mọi tính chất, lặp lại nhiều quá cũng chán!
• Thêm các mục Ký hiệu và chữ viết tắt, Thuật ngữ Việt - Anh. Mang tính thủ tục nhưng cũng nên có.
• Thêm các bước vẽ biểu đồ Bode, viết kỹ hơn về bộ thu phát I/Q.
• Sửa hình vẽ, thêm ví dụ, sửa câu chữ loanh quanh mỗi nơi một chút, v.v.

Một số nội dung chưa làm được:

• Không gian trạng thái. Một khái niệm quan trọng nhưng bị bỏ sót.
• Hệ thống điều khiển. Một lĩnh vực quá lớn nên tôi chưa dám động vào, vì không biết như nào cho đủ.
• ADC/DAC. Cần thiết nhưng có lẽ đã dạy ở một môn khác.
• Tín hiệu ngẫu nhiên. Cũng là một thứ không thể thiếu nhưng chưa được động tới trong chương trình đào tạo.

Tuy còn thiếu một số nội dung nêu trên nhưng xét về thời lượng cho một học kỳ (15 tuần, 4 tiết / tuần) thì bản thân cuốn này đã quá chật chội. Đấy là lý do tôi đưa một số mục vào optional ở Lời nói đầu, trong đó có mục Nguyên lý thông tin số ở chương cuối. Bản thân chương đó, Hệ thống thông tin, đã là một sự thiên vị không nhỏ của tôi rồi. Các giáo trình kinh điển nghìn trang cũng có nói về hệ thống thông tin nhưng chỉ dừng lại ở phần tương tự, tôi thì nhồi thêm cả thông tin số. Bởi đây là một lĩnh vực ưa thích: đại học thì học lớp Kỹ thuật thông tin, thạc sỹ ngành ICT, rồi tiến sỹ làm về SPCOM. Thông cảm chút nhé ;)

Như thường lệ, tôi rất mong nhận được các góp ý để phiên bản sau hoàn thiện hơn, phục vụ tốt hơn cho sinh viên và các đồng nghiệp. Xin cảm ơn và hẹn gặp lại ở phiên bản tiếp theo (chắc là khá lâu nữa).